Wax walba waa Fayl: Falsafada Naqshadeynta ee Unix ilaa AI Agent
Wax walba waa Fayl: Falsafada Naqshadeynta ee Unix ilaa AI Agent
Asal ahaan waxaa qoray Ethan Yecheng


Echo ka soo yeeraya Qarnigii Labaad
Horraantii 1970-meeyadii ee Bell Labs, aabayaashii Unix Ken Thompson iyo Dennis Ritchie ayaa markii ugu horreysay soo jeediyay mabda'a naqshadeynta oo aad u geesinimo badan oo ku dhow xagjirnimo: Wax walba waa fayl - wax walba waa fayl.
In ka badan konton sano ka dib, qaab-dhismeedka AI Agent ayaa qarxay. Manus, Claude Code, OpenClaw... waxay ka yimaadeen kooxo kala duwan, tignoolajiyada kala duwan, iyo ujeedooyin ganacsi oo kala duwan, laakiin waxay si wada jir ah u sameeyeen doorasho isku mid ah: isticmaal nidaamka faylka sida laf-dhabarta garashada ee Agent.
Manus wuxuu siiyaa Agent mashiin farsamo, wax soo saarka hawshana waxaa loo dhigaa fayl. Claude Code si toos ah ayuu uga akhriyaa oo uga qoraa nidaamka faylka ee isticmaalaha, isagoo isticmaalaya faylka CLAUDE.md si uu u qaado dhammaan tilmaamaha iyo macnaha guud. Qaab-dhismeedyada il furan sida OpenClaw sidoo kale waxay u habeeyaan burburka hawsha iyo xaaladaha dhexe iyagoo isticmaalaya qaab dhismeedka hagaha.
Marka injineerada kala fog konton sano, oo wajahaya dhibaatooyin farsamo oo gebi ahaanba ka duwan, ay si madaxbannaan ugu soo ururaan xal isku mid ah - tani ma aha wax iska yimid, tani waa is afgarad falsafada naqshadeynta.
Go'aankii Unix
Si loo fahmo miisaanka arrintan, waa inaan marka hore ku laabanaa waxa Unix sameeyay.
Naqshadeynta nidaamka faylka ee Unix waxaa si weyn loogu aqoonsan yahay inay tahay mid ka mid ah naqshadaha ugu quruxda badan taariikhda sayniska kombuyuutarka. Waxay xallisay dhibaato aad u adag: sida loo isticmaalo is-dhexgal midaysan oo fudud si loo maareeyo ilo qalab iyo ilo xog oo kala duwan.
Kahor 1970-meeyadii, nidaamyada hawlgalka waxay u shaqeynayeen sidan: haddii aad rabto inaad akhrido disk, waxaad hagaajinaysaa is-dhexgalka disk; haddii aad rabto inaad akhrido cajalad, waxaad hagaajinaysaa is-dhexgalka cajaladda; haddii aad rabto inaad gasho terminalka, waxaad hagaajinaysaa is-dhexgalka terminalka. Qalab kastaa wuxuu leeyahay API u gaar ah, API kastaana wuxuu leeyahay macne u gaar ah. Haddii aad leedahay N nooc oo qalab ah iyo M nooc oo hawlgallo ah, kakanaanta nidaamku waa N × M.
Thompson iyo Ritchie waxay sameeyeen wax u muuqda mid fudud oo doqonimo ah:
**Wax walba u rog faylal. Isticmaal falalka fur, akhri, qor, oo xidh si aad wax walba u shaqaysiiso.
Macnaha ugu weyn ee ay xambaarsan tahay waa: dhammaan agabyada ku jira nidaamka hawlgalka - dukumeentiyada, hagayaasha, darawalada adag, modem-yada, kiiboodhka, daabacayaasha, iyo xitaa isku xirka shabakadda iyo macluumaadka habka - waxaa laga soo koobi karaa durdur faylal (Stream of Bytes).
Tani waxay ka dhigan tahay inaad u baahan tahay oo keliya inaad barato hal API - open(), read(), write(), close() - si aad u shaqaysiiso dhammaan agabyada kombuyuutarka.
Tan iyo markaas, kakanaanta ayaa ka soo dhacday N × M ilaa 4 × 1. Afar fal, hal lakab oo soo koobid ah.
Waxyaabaha xariifnimada leh ee ku jira arrintan ma aha magaca - Xusuusta Joogtada ah: Daaqadda macnaha guud ee LLM waa mid isbedbeddelaysa, silsiladda fikirka ayaa baaba'aysa marka fadhigu dhammaado. Waxay la mid tahay xusuusta oo la soo celiyo marka habsocodku dhammaado - waxaad u baahan tahay meel aad ku joogtayso xaaladda dhexe, haddii kale wada hadal kastaa wuxuu ka bilaabmayaa eber.\n- Macnaha Guud ee Horumarsan: Hawlaha adag lama dhammaystiri karo hal mar. Wakiilku wuxuu u baahan yahay inuu si tartiib tartiib ah u ururiyo macnaha guud ee doodaha badan, sida habsocodka Unix uu u gudbiyo xaaladda inta u dhaxaysa fulinta badan isagoo akhrinaya oo qoraya faylasha. Nidaamka faylalka ayaa si dabiici ah u bixiya qaabkan shaqo ee Beddel "programs" una beddel "agents", beddel "text streams" una beddel "files", weedhani waxay saxnaan doontaa sanadka 2026.
Ku Noqo Mabaadi'da Asaasiga ah
Soo koobidda weyni ma duugoobayso, waxay kaliya ka helaysaa tusaalooyin cusub oo ku saabsan dhulal cusub.
"Isku xidhka midaysan wuxuu xalliyaa kakanaanta" maaha hal-abuurnimo Unix, waa sharci weligeed ah oo ku saabsan naqshadaynta nidaamka. Unix wuxuu si kadis ah ugu hirgeliyay magaca "file". AI Agent wuxuu si kadis ah mar kale ugu hirgeliyay qaabka "directory-ga shaqada".
Jiilka xiga ee nidaamyada ayaa sidoo kale mar kale wajihi doona isla doorashada: ma in loo naqshadeeyo isku xidhka u gaarka ah wax kasta, mise in la helo lakab khafiif ah, oo guud ah, oo la isku dari karo?
Haddii taariikhdu wax barayso, jawaabtu horey ayaa loogu qoray /dev/null agtiisa:
Ka dhig mid fudud. Ka dhig mid isku dhafan. Wax walba waa fayl.





