# SpaceX-ийн Starship болон Falcon 9: Сансрын хайгуулын технологийн харьцуулалт ба сонголтын гарын авлага SpaceX нь хувийн сансрын салбарын тэргүүлэгчийн хувьд хувьсгалт технологи, амбицтай зорилгоороо дэлхийн анхаарлыг дахин дахин татаж байна. Түүний бүтээгдэхүүний багцаас хамгийн гайхалтай нь Starship болон Falcon 9 пуужингууд юм. Энэхүү нийтлэлд эдгээр хоёр пуужинг гүнзгий харьцуулж, үнэлж, уншигчдад давуу болон сул талыг нь ойлгоход тусалж, янз бүрийн хэрэглээний хувилбаруудад үндэслэн ухаалаг сонголт хийхэд туслах болно. **Нэгдүгээр хэсэг: Техникийн тойм: Falcon 9 vs. Starship** Гүнзгий харьцуулалт хийхээсээ өмнө эдгээр хоёр пуужингийн техникийн шинж чанарыг үндсэндээ ойлгох хэрэгтэй. * **Falcon 9:** * **Зохион бүтээх үзэл баримтлал:** Дахин ашиглах боломжтой байдал нь Falcon 9-ийн үндсэн зохион бүтээх үзэл баримтлал юм. Эхний шатны пуужин нь дэлхий рүү буцаж, босоо байдлаар газарддаг бөгөөд энэ нь хөөргөх зардлыг эрс бууруулдаг. * **Хөдөлгүүрийн систем:** Эхний шатанд 9 Merlin 1D хөдөлгүүрийг хөдөлгөгч хүч болгон, хоёр дахь шатанд вакуумд оновчтой болгосон Merlin 1D хөдөлгүүрийг ашигладаг. * **Тээвэрлэх чадвар:** Ойролцоогоор 22.8 тонн ачааг дэлхийн ойрын тойрог замд (LEO) хүргэх чадвартай. * **Тохиромжтой хувилбар:** Голчлон арилжааны хиймэл дагуул хөөргөх, Олон улсын сансрын станцыг (ISS) хангах, дэлхийн тойрог замын шинжлэх ухааны зарим даалгаврыг гүйцэтгэхэд ашигладаг. * **Гүйцэтгэл:** Falcon 9 нь олон удаа амжилттай хөөргөж, буцааж авсан бөгөөд технологи нь маш боловсронгуй, найдвартай. * **Starship:** * **Зохион бүтээх үзэл баримтлал:** Бүрэн дахин ашиглах боломжтой, гүн сансрын хайгуул. Starship нь хүмүүсийг сар, ангараг гараг, тэр ч байтугай түүнээс цааш хүргэх чадвартай од хоорондын тээврийн систем болох зорилготой. * **Хөдөлгүүрийн систем:** Super Heavy өсгөгч нь 33 Raptor хөдөлгүүрийг ашигладаг бол Starship хөлөг онгоц нь 6 Raptor хөдөлгүүрийг (гурван өөр тохиргоотой) ашигладаг. * **Тээвэрлэх чадвар:** Онолын хувьд 100 тонноос дээш ачааг дэлхийн ойрын тойрог замд хүргэх боломжтой бөгөөд бүр урт зайн гүн сансрын даалгаврыг дэмжих зорилгоор тойрог замд түлш цэнэглэх боломжтой. * **Тохиромжтой хувилбар:** Сар, Ангараг гараг руу хийх даалгавар гүйцэтгэх, том хиймэл дагуул хөөргөх, дэлхийн цэгээс цэг рүү хурдан тээвэрлэлт хийх зорилготой. * **Гүйцэтгэл:** Одоогоор хөгжүүлэлт, туршилтын шатандаа яваа бөгөөд хэд хэдэн амжилттай дэд тойрог замын нислэг хийсэн боловч бүрэн тойрог замын нислэг, буцаан авалтыг хараахан дуусгаагүй байна. **Хоёрдугаар хэсэг: Гол үзүүлэлтүүдийн харьцуулалт: Аль нь илүү вэ?** Эдгээр хоёр пуужингийн ялгааг илүү тодорхой ойлгохын тулд бид хэд хэдэн гол үзүүлэлтээр харьцуулах болно. | Үзүүлэлт | Falcon 9 | Starship | | -------------- | ----------------------- | --------------------------- | | **Тээвэрлэх чадвар (LEO)** | 22.8 тонн | 100 тонноос дээш | | **Дахин ашиглах боломж** | Эхний шат дахин ашиглах боломжтой | Бүрэн дахин ашиглах боломжтой (өсгөгч ба хөлөг онгоц) | | **Үндсэн даалгавар** | Дэлхийн ойрын тойрог замын даалгавар | Гүн сансрын хайгуул, том ачаа хөөргөх | | **Техникийн гүйцэтгэл** | Өндөр | Дунд (одоо хөгжүүлэлт, туршилтын шатандаа яваа) | | **Хөөргөх зардал** | Харьцангуй бага | Илүү бага (зорилго) | | **Хөдөлгүүрийн төрөл** | Merlin 1D | Raptor | | **Түлш** | Пуужингийн керосин (RP-1) + шингэн хүчилтөрөгч | Шингэн метан (CH4) + шингэн хүчилтөрөгч |**Гурван. Хэрэгжүүлэх зөвлөмж: Хэрэгцээндээ тохирсон пуужинг хэрхэн сонгох вэ?** Бодит хэрэглээнд ямар пуужин сонгох нь тухайн ажлын хэрэгцээ шаардлагаас хамаарна. Доор хэд хэдэн хэрэгжүүлэх сонголтын гарын авлага байна: * **Жижиг болон дунд хэмжээний хиймэл дагуул хөөргөх:** Хэрэв ажлын зорилго нь жижиг болон дунд хэмжээний хиймэл дагуулыг дэлхийн ойрын тойрог замд оруулах юм бол, жишээлбэл холбооны хиймэл дагуул эсвэл дэлхийг ажиглах хиймэл дагуул бол Falcon 9 нь хэмнэлттэй, найдвартай сонголт юм. * **Гол зүйл:** Falcon 9-ийн хөөргөх зардал бага, хөөргөсөн туршлагатай тул ажлын эрсдэлийг бууруулж чадна. * **Алхам:** 1. SpaceX эсвэл эрх бүхий хөөргөх үйлчилгээ үзүүлэгчтэй холбогдоно. 2. Хиймэл дагуулын дэлгэрэнгүй үзүүлэлт, зорилтот тойрог замыг өгнө. 3. Хөөргөх цаг, үнийг тохиролцоно. 4. Хиймэл дагуулын туршилт, бэлтгэл ажилд хамтран ажиллана. * **Олон улсын сансрын станц (ISS)-д хангамж нийлүүлэх:** Falcon 9 нь Олон улсын сансрын станцад хангамж нийлүүлэх ажлыг олон удаа амжилттай гүйцэтгэсэн бөгөөд энэ салбарт найдвартай сонголт юм. * **Гол зүйл:** Falcon 9-ийн Dragon хөлөг нь ачаа болон сансрын нисгэгчдийг Олон улсын сансрын станц руу аюулгүйгээр тээвэрлэх боломжтой. * **Алхам:** 1. NASA эсвэл холбогдох сансрын агентлагтай хамтран ажиллана. 2. Ачаа нь Олон улсын сансрын станцын дүрэм, аюулгүй байдлын стандартад нийцэж байгаа эсэхийг шалгана. 3. Ачааг савлах, тээвэрлэх ажилд хамтран ажиллана. * **Гүн сансрын судалгааны ажил гүйцэтгэх:** Хэрэв ажлын зорилго нь сар эсвэл ангараг гарагийг судлах, эсвэл том хэмжээний сансрын дуран авай хөөргөх юм бол Starship цорын ганц сонголт болно. * **Гол зүйл:** Starship-ийн асар том даац, бүрэн дахин ашиглах боломжтой байдал нь гүн сансрын ажлыг хэмнэлттэй гүйцэтгэх боломжийг олгодог. * **Алхам:** (Starship одоо хүртэл хөгжүүлэлтийн шатандаа байгаа тул дараах алхмууд нь ирээдүйд боломжтой үйл явцад үндэслэсэн болно) 1. SpaceX эсвэл холбогдох сансрын агентлагтай хамтран ажиллана. 2. Ажлын зорилго, шаардлагатай техникийн үзүүлэлтийг тодорхойлно. 3. Starship-ийн зураг төсөл, туршилтын үйл явцад оролцоно. 4. Холбогдох гүн сансрын судалгааны тоног төхөөрөмж, туршилтыг төлөвлөж, бэлтгэнэ. * **Том хэмжээний хиймэл дагуул эсвэл одны бүлэг хөөргөх:** Нэг удаа олон тооны хиймэл дагуул хөөргөх шаардлагатай тохиолдолд, жишээлбэл том хэмжээний холбооны хиймэл дагуулын одны бүлэг байгуулах тохиолдолд Starship-ийн асар том даац нь зардлын хувьд мэдэгдэхүйц давуу талыг авчирна. * **Гол зүйл:** Starship нь нэг удаа хэдэн арваас хэдэн зуун хиймэл дагуул хөөргөх боломжтой бөгөөд ингэснээр хөөргөх зардал, хугацааг эрс бууруулна. * **Алхам:** 1. SpaceX-тэй хөөргөх төлөвлөгөөг хэлэлцэнэ. 2. Хиймэл дагуулыг нэгтгэх, байрлуулах төлөвлөгөөг боловсруулна. 3. Хиймэл дагуулын туршилт, бэлтгэл ажлыг хийнэ. * **Дэлхий дээрх цэгээс цэг рүү хурдан тээвэрлэлт:** Starship-ийн өөр нэг боломжит хэрэглээ бол дэлхий дээрх цэгээс цэг рүү хурдан тээвэрлэлтийг хэрэгжүүлэх явдал юм. Онолын хувьд энэ нь хэдхэн цагийн дотор зорчигч болон ачааг нэг тивээс нөгөө тив рүү тээвэрлэх боломжтой. * **Гол зүйл:** Энэхүү технологи нь одоо хүртэл концепцийн баталгаажуулалтын шатандаа байгаа боловч амжилттай болсон тохиолдолд дэлхийн тээвэрлэлтийн арга барилыг бүрэн өөрчлөх болно. * **Алхам:** (Энэхүү технологи одоогоор ашиглах боломжгүй) 1. SpaceX-ийн хамгийн сүүлийн үеийн ахиц дэвшил, туршилтын үр дүнг анхааралтай ажиглана. 2. Холбогдох аюулгүй байдал, зохицуулалтын дүрмийг ойлгоно. 3. Арилжааны үйлчилгээг нэвтрүүлэхийг хүлээж байна. **Дөрөв. Шилдэг туршлага: Хөөргөх үр ашгийг оновчтой болгож, зардлыг бууруулах** Ямар пуужин сонгохоос үл хамааран хөөргөх үр ашгийг оновчтой болгож, зардлыг бууруулахын тулд хэд хэдэн шилдэг туршлагыг хэрэгжүүлж болно: * **Эрт төлөвлөх:** Бэлтгэл ажил хийх, хэлэлцээр хийхэд хангалттай цаг гаргахын тулд хөөргөх ажлыг аль болох эрт төлөвлөж эхлэх. * **Ачааллыг оновчтой болгох:** Хөөргөх зардлыг бууруулахын тулд ачааллын зураг төсөл, жинг аль болох оновчтой болгох. * **Хамтарсан хөөргөлт:** Хөөргөх зардлыг хуваалцахын тулд бусад үйлчлүүлэгчидтэй хамтарсан хөөргөлтийг авч үзэх. * **Тохиромжтой хөөргөх цонхыг сонгох:** Тохиромжтой хөөргөх цонхыг сонгох нь хөөргөх амжилтын хувийг нэмэгдүүлж, түлшний зарцуулалтыг бууруулж чадна. * **Боловсорсон технологийг ашиглах:** Боломжтой бол ажлын эрсдэлийг бууруулахын тулд боловсорсон, найдвартай технологийг ашиглахыг хичээх. **Тав. Ирээдүйн төлөв: SpaceX-ийн дараагийн төлөвлөгөө**SpaceX технологио байнга шинэчилж, хөгжүүлж байна. Ирээдүйд бид дараах зүйлийг хүлээж болно: * **Starship-ийг бүрэн дахин ашиглах боломжтой болгох:** Starship-ийг бүрэн дахин ашиглах боломжтой болгосноор хөөргөх зардлыг эрс бууруулж, гүн сансрын судалгааны шинэ боломжуудыг нээх болно. * **Starlink-ийг тасралтгүй өргөжүүлэх:** Starlink нь дэлхий даяар, ялангуяа алслагдсан бүс нутгуудад өндөр хурдны интернет холболтыг хангана. * **Сар болон Ангараг гараг руу хийх ажиллагааг ахиулах:** SpaceX Сар болон Ангараг гараг руу хийх ажиллагааны бэлтгэл ажлыг идэвхтэй хийж байгаа бөгөөд ойрын жилүүдэд хүмүүсийг Сар болон Ангараг гараг руу илгээхээр төлөвлөж байна. * **Илүү хүчирхэг пуужин болон хөдөлгүүрийн систем:** SpaceX нь сансрын судалгааны илүү өргөн хүрээтэй зорилтуудыг дэмжих зорилгоор илүү хүчирхэг пуужин болон хөдөлгүүрийн системийг үргэлжлүүлэн хөгжүүлж магадгүй юм. **Зургаа, Дүгнэлт: Өөрт тохирох сансрын аяллаа сонгох нь** Falcon 9 болон Starship нь SpaceX-ийн сансрын технологийн салбарт баримталж буй хоёр өөр чиглэлийг төлөөлдөг. Falcon 9 нь төлөвшсөн, найдвартай технологи, хэмнэлттэй хөөргөх үйлчилгээгээрээ дэлхийн ойрын тойрог замд хийх ажиллагаанд хамгийн тохиромжтой хэвээр байна. Харин Starship нь ирээдүйн хөгжлийн чиг хандлагыг илэрхийлж байгаа бөгөөд асар том даац, бүрэн дахин ашиглах боломжтой байдал нь гүн сансрын судалгаа болон сансрын арилжаанд хувьсгал хийх болно. Аль пуужинг сонгохдоо тодорхой даалгаврын хэрэгцээ, төсөв, эрсдэл даах чадварыг харгалзан үзэх шаардлагатай.

SpaceX-ийн Starship болон Falcon 9-ийг харьцуулах нь: Таны сансрын аялалд зориулсан зөв сонголтыг хийх нь

SpaceX нь сансрын технологийн салбарт хувьсгал хийсэн бөгөөд дахин ашиглах боломжтой пуужингийн системүүдээрээ алдартай. Тэдний хамгийн алдартай хоёр бүтээгдэхүүн бол Falcon 9 болон Starship юм. Энэ нийтлэлд бид эдгээр хоёр пуужинг харьцуулж, таны сансрын аялалд зориулсан зөв сонголтыг хийхэд тань туслах болно.

Falcon 9

Falcon 9 нь SpaceX-ийн дунд зэргийн өргөх пуужин бөгөөд 2010 оноос хойш ашиглагдаж байна. Энэ нь дахин ашиглах боломжтой эхний шаттай бөгөөд энэ нь буцаж ирж, босоо байдлаар газарддаг. Falcon 9 нь олон янзын даалгаварт ашиглагддаг, үүнд:

• Хиймэл дагуулыг тойрог замд оруулах
• Олон улсын сансрын станц руу ачаа хүргэх
• Хүмүүсийг сансарт хөөргөх (Crew Dragon капсултай)

Техникийн үзүүлэлтүүд:

• Өндөр: 70 метр
• Диаметр: 3.7 метр
• Жин: 549,054 кг
• Бага тойрог замд ачаа өргөх чадвар (LEO): 22,800 кг
• Геостационар дамжуулах тойрог замд ачаа өргөх чадвар (GTO): 8,300 кг

Starship

Starship нь SpaceX-ийн хүнд даацын өргөх пуужин бөгөөд одоогоор хөгжүүлэлтийн шатандаа явж байна. Энэ нь бүрэн дахин ашиглах боломжтой бөгөөд сансрын хөлөг болон хүндрүүлэгчээс бүрдэнэ. Starship нь дараахь зорилгоор бүтээгдсэн:

• Хиймэл дагуулыг тойрог замд оруулах
• Сансрын гүн рүү аялах
• Сар болон Ангараг гараг дээр суурьшуулах

Техникийн үзүүлэлтүүд (төсөөлөл):

• Өндөр: 120 метр
• Диаметр: 9 метр
• Бага тойрог замд ачаа өргөх чадвар (LEO): 100,000+ кг

Гол ялгаанууд

Falcon 9 болон Starship хоёрын гол ялгаанууд нь:

• Хэмжээ: Starship нь Falcon 9-ээс хамаагүй том.
• Ачаа өргөх чадвар: Starship нь Falcon 9-ээс хамаагүй их ачаа өргөх чадвартай.
• Дахин ашиглах боломж: Falcon 9 нь эхний шатандаа дахин ашиглах боломжтой бол Starship нь бүрэн дахин ашиглах боломжтой.
• Зорилго: Falcon 9 нь голчлон дэлхийн тойрог замд ашиглагддаг бол Starship нь сансрын гүн рүү аялахад зориулагдсан.

Дүгнэлт

Falcon 9 болон Starship хоёулаа гайхалтай пуужингийн системүүд юм. Falcon 9 нь батлагдсан, найдвартай пуужин бол Starship нь илүү том, илүү чадалтай систем бөгөөд сансрын гүн рүү аялахад зориулагдсан. Таны сонголт нь таны тодорхой хэрэгцээ, шаардлагаас хамаарна.