DeepSeek соққысы: Қытай жасанды интеллектісі АҚШ монополиясын бұза бастағанда
DeepSeek соққысы: Қытай жасанды интеллектісі АҚШ монополиясын бұза бастағанда
DeepSeek туралы екі түрлі баяндау бар.
Бірінші баяндау АҚШ-тан шыққан: DeepSeek - бұл > "China won. This is another DeepSeek moment. MiniMax 2.5 is now the best model in the world. On par with Opus 4.6, SOTA in coding, excel data analysis, deep research." — @askOkara
Бұл тұжырым тым оптимистік болуы мүмкін, бірақ бағыты дұрыс. Қытай жасанды интеллектісі жылдам қуып жетіп келеді, тіпті кейбір салаларда көш бастап та үлгерді.
Қызығы, бұл бәсекелестік американдық тұтынушылар үшін жақсы. Бірнеше жеткізуші болған кезде баға төмендеп, сапа артады. Монополия бұзылып, инновация жеделдейді.
Геосаяси көзқарас
DeepSeek-тің өрлеуін геосаяси аядан бөліп қарауға болмайды.
АҚШ Қытайға жасанды интеллект чиптерін экспорттауға бақылау енгізіп, Қытайдың озық есептеу мүмкіндіктеріне қол жеткізуін шектеуге тырысты. Бірақ DeepSeek чиптер шектелген жағдайда да алгоритмдік инновациялардың серпіліс әкеле алатынын дәлелдеді.
"The U.S. burned cash on AI until cash flow went negative. Meanwhile, under chip sanctions, China produced DeepSeek last year and Seedance2 this year." — @nmamtbh
Бұл классикалық инновациялық дилемма. Ресурстарды шектеген кезде адамдар шектеулі ресурстарды тиімді пайдаланудың жолдарын табады. АҚШ-тың санкциялары Қытайдың жасанды интеллектісінің инновациясын жеделдетуі мүмкін.
Тіл және кемсітушілік
DeepSeek жасанды интеллектінің кемсітушілігі туралы пікірталастарды да тудырды.
"DeepSeek responded to my prompt in Chinese." — @h_armlesspotato
Пайдаланушы ағылшын тілінде сұрақ қойғанда, DeepSeek қытай тілінде жауап береді. Бұл кішігірім мәселе сияқты көрінуі мүмкін, бірақ ол жасанды интеллект моделінің "мәдени аясын" көрсетеді.
Неғұрлым сезімтал мәселе - саяси кемсітушілік. Біреулер DeepSeek-тің сезімтал тақырыптарға жауабын тексерді:
"No matter how many times I asked, it kept saying it's Chinese territory. About Tiananmen, it said 'I cannot answer this question right now. Let's change the topic.'" — Жапон пайдаланушысының тесті
Бұл таңқаларлық емес. Әрбір жасанды интеллект моделінде қандай да бір мазмұнды сүзгілеу түрі бар, бұл сүзгілеу жасаушылардың құндылықтары мен шектеулерін көрсетеді. OpenAI моделінде американдық саяси дұрыстық бар, DeepSeek-те қытайлық сезімтал сөздерді сүзгілеу бар.
Мәселе қай модельдің "объективтірек" болуында емес - ешбір модель шынайы объективті емес. Мәселе пайдаланушының қандай жүйемен әрекеттесіп жатқанын білуінде.
Жергілікті орналастыру
DeepSeek-тің қызықты қолданыстарының бірі - жергілікті орналастыру. Ол салыстырмалы түрде жеңіл болғандықтан (GPT-4-ке қарағанда), тұтынушылық жабдықта жұмыс істей алады.
"I set up DeepSeek v3.2 4-bit on Mac Studio. Now I'm installing OpenClaw on Raspberry Pi 5 with camera and microphone. Keeping it offline for security." — @AlicanKiraz0
Бұл бұлттық API-ден өзгеше жасанды интеллектіні пайдалану тәсілін білдіреді. Модельді жергілікті жерде іске қосқанда:
- Сіздің құрылғыңыздан ешқандай дерек шықпайды
- Пайдалану көлеміне қарай ақы төленбейді
- Қызмет көрсету шарттары шектеулері жоқ
Бұл құпиялылыққа сезімтал қолданбалар үшін өте құнды.
Бәсекелестік ландшафты
Similarweb деректеріне сәйкес, Grok 2026 жылдың қаңтарында алғаш рет DeepSeek-тен асып түсті:
"Grok (314 миллион келуші) қаңтарда алғаш рет DeepSeek-тен (298.3 миллион келуші) асып түсіп, ChatGPT және Gemini-ден кейінгі ең көп келуші Gen AI құралы болды." — @Similarweb
Бұл AI нарығындағы бәсекелестіктің өте қатал екенін көрсетеді. Бүгінгі көшбасшы ертең артта қалуы мүмкін. DeepSeek бір кездері арзан бағасымен назар аударған болатын, бірақ қазір Grok, Claude, Gemini сияқты ұқсас немесе одан да жақсы баға/сапа арақатынасын ұсынып отыр.
Әзірлеушілердің көзқарасы
Әзірлеушілер үшін DeepSeek көбірек таңдау ұсынады.
"Біздің таңдаулы модельдеріміз: Зерттеу → Claude Sonnet 4, Gemini 2.5 Pro. Жазу → GPT-5, Claude Sonnet 4. Терең талдау → GPT-5 Think, DeepSeek-R1." — @Sider_AI
DeepSeek-R1 "терең талдау" үшін арнайы ұсынылады. Бұл DeepSeek-тің кейбір нақты тапсырмаларда артықшылығы бар екенін көрсетеді, тіпті жалпы рейтингте бірінші болмаса да.
Түйін
DeepSeek AI индустриясындағы маңызды бетбұрысты білдіреді.
Ол мынаны дәлелдеді:
- AI модельдері міндетті түрде өте қымбат болуы шарт емес
- Қытай AI саласында бәсекелесе алады
- Ашық бастапқы кодты және арзан модельдер жабық коммерциялық өнімдерге қарсы тұра алады
Бірақ ол мынадай сұрақтарды тудырады:
- AI "интеллектісінің" интеллектуалдық меншігін қалай қорғау керек?
- Түрлі мәдениеттегі AI сезімтал тақырыптарды қалай өңдейді?
- Геосаясат AI болашағын қалай қалыптастырады?
DeepSeek-тің тарихы әлі аяқталған жоқ. V4 әлі де кешіктірілуде, бәсекелестік күшейе түсуде. Бірақ нәтижесі қандай болса да, ол AI индустриясының ландшафтын өзгертті.
Монополия бұзылған кезде, нағыз инновация басталады.
---Бұл мақала DeepSeek туралы 2026 жылдың 18 ақпанындағы X/Twitter-дегі 100 талқылауға жасалған талдауға негізделген.
