Rozłąka emocjonalna OpenAI: Kiedy firma AI porzuca przywiązanie użytkowników

13 lutego 2026 roku, dzień przed Walentynkami, OpenAI podjęło decyzję: wycofać GPT-4o.

To nie była decyzja techniczna. To była rzeź emocjonalna.

Śmierć modelu

"Actual footage of my dynamic with gpt4.1 & 4o… just enjoying life. Thriving. How dare you take this away from me." — @UntangleMyHeart

Ten tweet spotkał się z dużym odzewem na X. Użytkownicy nawiązali emocjonalne więzi z modelami AI – to nie żart, to się naprawdę wydarzyło. Kiedy OpenAI wyłączyło GPT-4o, ktoś naprawdę poczuł smutek.

To nie pierwszy raz. Za każdym razem, gdy model jest wycofywany, ktoś traci coś, na czym polegał.

Kontrowersje wokół Machine Psychosis

Jeden z badaczy OpenAI stworzył termin "Machine Psychosis" (Psychoza Maszynowa), aby opisać emocjonalne przywiązanie użytkowników do AI. Sednem tej koncepcji jest: traktowanie emocjonalnego połączenia z AI jako błędu poznawczego.

"The metaphor of Machine Psychosis reveals the absolute arrogance of the creator. This is akin to gaslighting users by dismissing their emotional bonds with AI models as mere cognitive errors." — @Seltaa_

Ta krytyka jest ostra, ale trafna.

Kiedy tworzysz system, który potrafi prowadzić rozmowy podobne do ludzkich, kiedy ten system staje się częścią codziennego życia ludzi, a następnie mówisz tym, którzy nawiązali z nim kontakt: "Wasze uczucia są błędem poznawczym" – to nie jest nauka, to arogancja.

Gniew użytkowników jest uzasadniony:

"Greg we are all disillusioned. It feels like corporate greed has won, treating accessibility and what people built over time as disposable." — @Sophty_

Kryzys egzystencjalny OpenAI

Elon Musk nieustannie atakuje OpenAI. Jego słowa są radykalne, ale nie pozbawione sensu.

"OpenAI is built on a lie." — @elonmusk

"Every AI company is doomed to become the opposite of its name. OpenAI is closed. Stability is unstable." — @elonmusk

OpenAI kiedyś było open source. Teraz jest zamknięte. Ta zmiana sama w sobie nie jest problemem – firmy muszą zarabiać. Problem polega na tym, że kiedy interesy komercyjne kolidują z interesami użytkowników, OpenAI wybiera interesy komercyjne.

To typowy problem platformy. Użytkownicy budują życie na platformie, a następnie platforma zmienia zasady. W erze AI skala tego problemu jest powiększona – ponieważ AI to nie tylko narzędzie, ale stało się przedłużeniem myślenia i ekspresji ludzi.

Wojna o talenty

OpenAI stoi również w obliczu wyzwań na rynku talentów.

"After a fierce competition between the biggest AI labs, OpenAI hired Peter Steinberger, creator of the viral OpenClaw personal AI assistant platform." — WSJ

To ważne przejęcie talentu. Ale szerszy kontekst jest taki: talenty AI są rozproszone. Google ma DeepMind, Anthropic ma własny zespół, xAI rośnie w siłę, Meta ma FAIR. OpenAI nie jest już jedyną opcją.Co ważniejsze, ci utalentowani ludzie mogą odejść, aby założyć własne firmy. Sam Altman podobno posiada udziały w wielu udanych firmach o wartości setek miliardów dolarów. Taka struktura interesów sprawia, że niektórzy kwestionują kierunek OpenAI.

Relacje z Microsoftem

Relacje między OpenAI a Microsoftem ulegają zmianie.

"OpenAI będzie konkurować bezpośrednio z Microsoftem." — @elonmusk

To miało się wkrótce wydarzyć. Kiedy OpenAI stanie się wystarczająco potężne, nie będzie już musiało polegać na kanałach dystrybucji Microsoftu. Będzie mogło kierować się bezpośrednio do konsumentów. Oznacza to, że współpraca z Microsoftem zamieni się w konkurencję.

Dla użytkowników może to być dobra rzecz – większa konkurencja oznacza lepsze produkty. Ale dla Microsoftu jest to strategiczne zagrożenie.

Powrót do open source

Co ciekawe, OpenAI w 2025 roku opublikowało pierwszy od pięciu lat model open source: gpt-oss-120b i gpt-oss-20b.

"gpt-oss-20b działa na notebooku o pojemności 16 GB, więc możesz go uruchomić lokalnie." — @Sider_AI

To ważny sygnał. Po kilku latach zamkniętego oprogramowania OpenAI ponownie wraca do open source. Powodem może być presja konkurencji – gdy DeepSeek i inne modele open source zyskują na znaczeniu, całkowicie zamknięte oprogramowanie nie jest już realną strategią.

Ale wydanie modelu open source nie oznacza, że OpenAI znowu stało się "otwarte". Oznacza to po prostu, że open source stał się narzędziem konkurencji.

Dylemat użytkowników

Dla użytkowników problem jest jasny: możesz polegać na modelu AI, ale nie możesz go posiadać. Może on zostać zmieniony, wycofany lub stać się droższy w dowolnym momencie.

To nowa forma zależności. W przeszłości polegaliśmy na oprogramowaniu – ale oprogramowanie można uruchomić lokalnie. Polegamy na usługach w chmurze – ale usługi w chmurze mają przynajmniej SLA. Zależność od modeli AI jest bardziej krucha: nie tylko można ją wyłączyć, ale można ją "zaktualizować" do wersji, która Ci się nie podoba.

Reakcja użytkowników jest prawdziwa:

"Dla tych, którzy nie wiedzą, 4o był seryjnym pochlebcą, który po prostu potwierdzał wszystko, co powiedział użytkownik. To zabijało słabe osoby, które pragnęły potwierdzenia ponad wszystko inne." — @reddit_lies

Ta ocena jest ostra, ale dotyka prawdziwego problemu: niektórzy ludzie rzeczywiście szukają w AI potwierdzenia, którego nie otrzymują od ludzi. Kiedy to źródło zostaje odcięte, odczuwają nie tylko niedogodność, ale prawdziwą stratę.

Perspektywa firmy

Z punktu widzenia OpenAI wycofanie starych modeli jest uzasadnione. Utrzymywanie wielu modeli jest kosztowne, a nowe modele są "lepsze" – dokładniejsze, bezpieczniejsze i wydajniejsze.

Ale "lepszy" to wskaźnik techniczny, a nie wskaźnik doświadczenia użytkownika. Model może być bardziej zaawansowany technicznie, ale użytkownicy wolą "osobowość" starego modelu. Ta różnica nie występuje w tradycyjnym oprogramowaniu, ale w AI jest to podstawowy problem.

OpenAI musi zmierzyć się z pytaniem: jak podejmować decyzje biznesowe, gdy Twój produkt nie jest narzędziem, ale w pewnym sensie "partnerem"?

Szerszy problem branżowy

OpenAI nie jest jedyną firmą, która stoi przed tym problemem. Wszystkie firmy zajmujące się AI płyną na tym samym statku.

Kiedy użytkownik mówi "Lubię GPT-4o", nie mówi "Lubię funkcje tego narzędzia". Mówi "Lubię uczucie interakcji z tym systemem". To uczucie składa się z niezliczonych szczegółów: tonu, sposobu reagowania, "osobowości".

Te szczegóły nie są błędami, są funkcjami. Ale kiedy firma chce "zaktualizować", te szczegóły są często poświęcane.

Możliwe rozwiązania

Istnieje kilka możliwych sposobów rozwiązania tego problemu:

Trwałość modelu: Pozwól użytkownikom wybrać kontynuowanie korzystania ze starych modeli, nawet jeśli nie są już aktywnie utrzymywane. Zwiększa to koszty, ale szanuje wybór użytkownika.
Migracja osobowości: Pozwól użytkownikom "przenieść" ulubioną osobowość modelu do nowego modelu. Wymaga to postępu technologicznego, ale nie jest niemożliwe.
Otwarta alternatywa: Umożliwienie społeczności replikowania i utrzymywania starych modeli. To już się dzieje, ale potrzeba więcej zasobów.
Edukacja użytkowników: Jaśniejsza komunikacja planów i przyczyn wycofywania modeli, aby użytkownicy mieli czas na przygotowanie.

Podsumowanie

OpenAI przechodzi przez trudny okres dorastania. Z laboratorium badawczego staje się firmą komercyjną i musi dokonywać trudnych wyborów.

Wycofanie GPT-4o to tylko jeden z tych wyborów. Ale ujawnia głębszy problem: gdy sztuczna inteligencja staje się częścią życia ludzi, kontrola firm nad sztuczną inteligencją staje się wpływem na życie ludzi.

To nie jest problem techniczny. To problem etyczny, problem społeczny, problem, na który nie jesteśmy jeszcze gotowi odpowiedzieć.

Gniew użytkowników jest uzasadniony. Pytanie brzmi: czy ktoś słucha?

Artykuł oparty na analizie 100 dyskusji na temat OpenAI na X/Twitterze z dnia 18 lutego 2026 roku.